Mevzuat ve Resmî Gazete
Kararları
Esenlik Hizmetleri Yönetmeliği
Türkiye'de sağlık, sağlık turizmi, önleyici sağlık uygulamaları ve uzun yaşam (Longevity) alanlarında önemli bir dönüşüm süreci resmen başlamıştır. Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan Esenlik Hizmetleri Yönetmeliği, 4 Temmuz 2026 tarihli ve 33300 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Bu düzenleme yalnızca yeni bir hizmet alanının tanımlanması değil; aynı zamanda sağlık sisteminin koruyucu ve geliştirici yaklaşımını güçlendiren, bireyin yaşam kalitesini merkeze alan ve sağlık turizmi sektörünün geleceğini doğrudan etkileyecek yeni bir yapının oluşturulması anlamına gelmektedir. Küresel ölçekte büyüyen wellness, longevity ve sağlıklı yaşam ekonomileri dikkate alındığında, Türkiye'nin bu düzenleme ile uluslararası rekabette önemli bir pozisyon elde etmeye yönelik stratejik bir adım attığı değerlendirilmektedir.
Esenlik Hizmetleri Yönetmeliği neyi amaçlıyor? Yönetmeliğin temel amacı; bireylerin sağlıklı yaşam alışkanlıklarını benimsemelerini desteklemek, yaşam kalitesini artırmak ve bedensel, ruhsal ve sosyal iyilik hallerini geliştirmeye yönelik hizmetlerin belirli standartlar altında sunulmasını sağlamaktır. Bu kapsamda sunulacak hizmetler koruyucu, geliştirici, destekleyici ve rehabilite edici nitelikte yapılandırılmıştır. Düzenlemenin dikkat çeken en önemli noktalarından biri ise hizmetlerin tedavi amacı taşımayan, ancak bireyin genel sağlık ve yaşam kalitesini destekleyen bir yaklaşım üzerine inşa edilmesidir.
Esenlik merkezleri ve esenlik üniteleri: Yeni yönetmelikle birlikte hizmetler Esenlik Merkezi ve Esenlik Ünitesi olmak üzere iki ana yapı altında sunulabilecektir. Bu yapıların konaklama tesisleri, yaşlı bakım merkezleri, engelli bakım merkezleri, spor kulüpleri ve müstakil yapılar bünyesinde faaliyet gösterebilmesine olanak sağlanmıştır. Esenlik merkezleri en az 500 m², esenlik üniteleri en az 300 m² kapalı alana sahip olmalıdır.
Yönetmelik kapsamındaki hizmetler: Beslenme hizmetleri, fizyoterapi uygulamaları, egzersiz ve fiziksel aktivite programları, ergoterapi hizmetleri, dil ve konuşma terapileri, psikolojik destek uygulamaları, uyku sağlığı hizmetleri, meditasyon uygulamaları, sanat terapileri, GETAT uygulamaları, hidroterapi, talassoterapi, tuz terapileri (haloterapi), güneş terapileri, doğa temelli terapiler, hiperbarik ve hipobarik oksijen uygulamaları ile sağlıklı yaş alma ve yaşam tarzı değerlendirme programları gibi çok sayıda uygulama yer almaktadır.
Sağlık turizmi açısından önem: Dünya genelinde sağlık turizmi artık yalnızca tedavi hizmetlerinden oluşmamaktadır. Wellness, longevity, anti-aging, sağlıklı yaş alma, önleyici sağlık uygulamaları ve fonksiyonel yaşam programları yüksek büyüme gösteren alanlar arasında yer almaktadır. Türkiye'nin sağlık altyapısı, güçlü hekim kadroları, turizm kapasitesi ve coğrafi avantajları dikkate alındığında yeni yönetmelik, sağlık turizmi sektöründe yeni bir büyüme alanı oluşturabilecek potansiyele sahiptir. Başta Antalya ve Alanya olmak üzere uluslararası hasta hareketliliğinin yoğun olduğu bölgeler açısından bu gelişmenin önemli fırsatlar sunabileceği değerlendirilmektedir.
Yeni süreçler: Yönetmelik ile birlikte fiziki altyapı standartları, ruhsatlandırma süreçleri, personel yapılanmaları, hizmet sunum kriterleri, denetim mekanizmaları ve kalite yönetim süreçleri önemli başlıklar arasında yer alacaktır. Sağlık kuruluşları, yatırımcılar, oteller, sağlık turizmi aracı kuruluşları ve ilgili tüm paydaşların yönetmelik kapsamındaki teknik detayları dikkatle değerlendirmesi gerekmektedir.
Esenlik Hizmetleri Yönetmeliği, tedavi odaklı sağlık turizminin ötesinde wellness ve longevity segmentini mevzuatla tanımlayan stratejik bir adımdır. Konaklama tesisleri, oteller ve multidisipliner hizmet sunan işletmeler için yeni ruhsat ve altyapı yükümlülükleri doğarken; Antalya ve Alanya gibi bölgelerde uluslararası talebe yanıt verecek yeni bir büyüme alanı açılmaktadır. Paydaşların fiziki standartlar, personel yapısı ve denetim süreçlerine erken hazırlanması kritiktir.
Sağlık Bakanlığı Bağlı Kuruluşları Hizmet Birimlerinin Görevleri ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanan Sağlık Bakanlığı Bağlı Kuruluşları Hizmet Birimlerinin Görevleri ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile sağlık ürünleri, tıbbi cihazlar, dijital dönüşüm süreçleri ve denetim mekanizmalarına yönelik önemli düzenlemeler hayata geçirildi. Yeni düzenleme kapsamında mevcut yönetmelik hükümleri güncellenerek bağlı kuruluşların görev alanları yeniden yapılandırıldı ve çeşitli hizmet birimlerinin sorumlulukları genişletildi.
Öne çıkan değişiklikler: İlaç ve Eczacılık Başkan Yardımcılığı'nın yapısı güncellenerek İlaç ve Biyolojik Ürünler Başkan Yardımcılığı olarak yeniden düzenlendi. Kenevirden elde edilen sağlık ve destek ürünleri, tıbbi bitki çayları, aromaterapötik ürünler ve özel tıbbi amaçlı gıdalar gibi yeni ürün gruplarına ilişkin düzenleme, izin ve ruhsat süreçleri kapsamlı şekilde tanımlandı.
Kök hücre ve bazı özel alanlar hariç olmak üzere sağlık beyanlı ürünler, tıbbi cihazlar, kozmetik ürünler ve kenevir kaynaklı ürünlerin klinik araştırmalarına ilişkin süreçler yeniden düzenlendi. İleri tedavi tıbbi ürünleri kapsamında somatik hücre tedavileri, gen tedavileri, doku mühendisliği ürünleri ve kombine ileri tedavi ürünlerine yönelik ruhsatlandırma ve değerlendirme süreçleri netleştirildi.
Tıbbi Cihaz ve Kozmetik Ürünler Başkan Yardımcılığı'nın görev alanı genişletilerek tıbbi cihazların risk sınıflandırması, izlenebilirliği, sağlık teknolojileri değerlendirmeleri ve piyasa araştırmaları gibi süreçler detaylandırıldı. Eczaneler ve ecza depolarına ilişkin düzenleme süreçleri güçlendirilirken ithalat, ihracat izleme ve uluslararası kontrollü maddelerle ilgili süreçler de kapsam dahilinde yeniden ele alındı.
Piyasa gözetim ve denetim faaliyetlerinde risk değerlendirmesi, risk analizi ve ileri teknoloji destekli dijital denetim uygulamalarının kullanılmasına yönelik yeni düzenlemeler getirildi. Kurumun dijital dönüşüm süreçlerine ilişkin veri analizi, bilgi teknolojileri altyapısı, yazılım standartları, sistem entegrasyonu ve uluslararası veri paylaşım süreçlerine ilişkin görevler yeniden tanımlandı.
Bu değişiklik, Sağlık Bakanlığı bağlı kuruluşlarında ürün yönetimi, denetim ve dijital altyapı süreçlerini daha entegre bir yapıya taşımaktadır. Tıbbi bitki çayları, kenevir kaynaklı ürünler ve ileri tedavi ürünleri gibi alanlarda faaliyet gösteren firmalar için ruhsat, klinik araştırma ve izlenebilirlik yükümlülükleri netleşmiştir. Sektör paydaşlarının yeni görev dağılımını ve dijital denetim uygulamalarını yakından takip etmesi önerilir.
Sağlık Bilgi Yönetim Sistemleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanan Sağlık Bilgi Yönetim Sistemleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile sağlık bilgi yönetim sistemlerinin kayıt, değerlendirme ve uygulama süreçlerine ilişkin önemli düzenlemeler hayata geçirildi. Yapılan değişiklikler kapsamında sağlık bilgi sistemlerinin daha etkin yönetilmesi, uygulama süreçlerinin sadeleştirilmesi ve kayıt-denetim mekanizmalarının netleştirilmesi amaçlanmaktadır.
Öne çıkan düzenlemeler: Yönetmeliğin tanımlar bölümünde yer alan bazı hükümler yürürlükten kaldırılarak mevcut yapı sadeleştirildi. Sağlık Bilgi Yönetim Sistemleri (SBYS) kapsamında belirli uygulamalara ilişkin bazı hükümlerde değişikliğe gidildi ve daha önce yer alan bazı süre ve uygulama şartları yeniden düzenlendi.
Kayıt ve Tescil Sistemi (KTS) kapsamında kayıt süreçleri yeniden tanımlandı. Buna göre, KTS kaydı silinen SBYS hizmet sağlayıcılarının yeniden kayıt başvurularının kayıt silinme tarihinden itibaren bir yıl süreyle işleme alınmayacağı hüküm altına alındı. Daha önce yer alan bazı başvuru kısıtlamaları ve ihale süreçlerine ilişkin ifadeler yönetmelikten çıkarılarak süreçlerin daha açık ve uygulanabilir hale getirilmesi hedeflendi.
Genel Müdürlük tarafından belirlenen sürelerin ilan edilmesine yönelik düzenleme ile uygulamalarda daha esnek ve ihtiyaç odaklı bir yaklaşım benimsenmesi amaçlandı. Bu değişiklikler ile sağlık bilgi yönetim sistemlerine ilişkin süreçlerde daha net bir idari yapı oluşturulması, kayıt ve değerlendirme süreçlerinin güçlendirilmesi ve dijital sağlık altyapılarının daha etkin yönetilmesi hedeflenmektedir.
SBYS değişikliği, dijital sağlık altyapısı sağlayıcıları için kayıt ve uyum süreçlerini yeniden çerçeveliyor. KTS kaydı silinen hizmet sağlayıcıların bir yıl boyunca yeniden başvuru yapamaması, uyum ihlallerinin maliyetini artırır. Sağlık kuruluşları ve yazılım firmalarının güncel kayıt şartlarını ve Genel Müdürlük ilanlarını düzenli takip etmesi gerekmektedir.
Tıbbi Bitki Çayları Hakkında Yönetmelik
Türkiye'de tıbbi bitki ürünlerinin kalite, güvenlilik ve ruhsatlandırma süreçlerine yönelik önemli bir adım atılarak Tıbbi Bitki Çayları Hakkında Yönetmelik yayımlandı. Yeni düzenleme ile insan sağlığını koruyucu ve tedavi edici özellik taşıyan, farmakope standartlarına uygun tıbbi bitki çaylarının üretim, ruhsatlandırma, dağıtım ve satış süreçleri kapsamlı şekilde düzenlenmiştir.
Yönetmelik kapsamında tek drog veya birden fazla bitkisel droğun karışımından oluşan tıbbi bitki çaylarının piyasaya sunulmadan önce Türkiye İlaç ve Tıbbî Cihaz Kurumu (TİTCK) tarafından ruhsatlandırılması zorunlu hale getirildi. Bu süreçte ürünlerin kalite standartları, güvenlilik kriterleri, bilimsel uygunluk değerlendirmeleri ve üretim koşulları ayrıntılı şekilde incelenecektir.
Dikkat çeken önemli başlıklardan biri tıbbi bitki çaylarının takviye edici gıdalardan ayrıştırılmasıdır. Takviye edici gıdalar ile gıda amaçlı piyasaya sunulan bitki ve meyve çayları yönetmelik kapsamı dışında bırakılırken, sağlık etkisi bulunan ve tedavi amacı taşıyan ürünler için daha sıkı bir denetim ve ruhsat sistemi oluşturuldu.
Yönetmelik ayrıca ürünlerin ambalaj bilgileri, kullanma talimatları, karekod ile elektronik takip sistemi, üretim standartları ve farmakope uygunluk kriterleri gibi birçok alanda yeni yükümlülükler getiriyor. Tıbbi bitki çaylarının üretiminden son kullanıcıya ulaşana kadar tüm süreçlerin izlenebilir hale getirilmesi hedefleniyor. Bu kapsamda değerlendirilen tıbbi bitki çaylarının yalnızca eczaneler aracılığıyla satışına izin verildi.
Yeni düzenleme, bitkisel ürünler alanında faaliyet gösteren üreticiler için TİTCK ruhsatı, izlenebilirlik ve eczane satış kanalı zorunluluğu getirmektedir. Takviye edici gıda ile tıbbi bitki çayı ayrımının netleşmesi, mevcut ürün portföylerinin yeniden sınıflandırılmasını gerektirebilir. Kalite ve güvenlilik standartlarının yükseltilmesi uzun vadede sektöre yapılandırıcı etki yapacaktır.
Evde Sağlık ve Palyatif Bakım Hizmetlerinin Sunumu ve Koordinasyonuna İlişkin Yönetmelik
Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanan Evde Sağlık ve Palyatif Bakım Hizmetlerinin Sunumu ve Koordinasyonuna İlişkin Yönetmelik, evde sağlık ve palyatif bakım hizmetlerinin daha güçlü, koordineli ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşmasını amaçlayan önemli düzenlemeler içermektedir. Yeni yönetmelik ile evde sağlık hizmetleri, aile hekimliği, uzaktan sağlık hizmetleri ve yataklı sağlık hizmetleri arasında daha entegre bir sistem oluşturulması hedeflenmektedir.
Yönetmelik kapsamında: Evde sağlık hizmeti sunan birimlerin kuruluş, personel ve donanım standartları yeniden düzenlenmiştir. Palyatif bakım hizmetlerinin planlanması, organizasyonu ve hasta kabul süreçleri detaylandırılmıştır. Hizmetlerin dijital sistemlerle daha etkin yönetilmesi ve kayıt süreçlerinin merkezi şekilde yürütülmesi sağlanmıştır.
Hasta bakım süreçlerinde koordinasyonu artıracak yeni yapılar ve çalışma modelleri tanımlanmıştır. Uzaktan sağlık hizmetlerinin entegrasyonu güçlendirilerek sağlık hizmetlerine erişimin kolaylaştırılması hedeflenmiştir. Bu düzenleme ile özellikle kronik hastalar, yaşlı bireyler ve uzun dönem bakım ihtiyacı bulunan kişiler için sağlık hizmetlerinin daha erişilebilir, sürdürülebilir ve etkin şekilde sunulması amaçlanmaktadır.
Evde sağlık ve palyatif bakım yönetmeliği, aile hekimliği, uzaktan sağlık ve yataklı bakım arasında entegre bir koordinasyon modeli öngörmektedir. Kronik hasta ve yaşlı bakım segmentinde hizmet sunan kuruluşlar için personel, donanım ve dijital kayıt standartları güncellenmiştir. Sağlık turizmi ve konaklamalı bakım modelleriyle kesişen işletmelerin yeni koordinasyon yapılarını değerlendirmesi faydalı olacaktır.
Sağlık Turizminde Reklam ve Tanıtım Desteklerinde Yeni Düzenleme
Türkiye’de sağlık turizmi alanında faaliyet gösteren kuruluşlar için Ticaret Bakanlığı tarafından sağlanan reklam ve tanıtım desteklerinde önemli değişiklikler yapıldı; bu çerçeve 15.04.2024 tarihli genelge ile yürürlüğe girmiştir. 12.11.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık Bakanlığı yönetmeliği ile tanıtım ve bilgilendirme faaliyetlerine ilişkin kurallar güncellenmiştir.
Eski Genelge
15.04.2024 tarihli Ticaret Bakanlığı genelgesi ile yürürlüğe giren destek düzenine göre: tanıtım filmi yapımından önce ön onay alınması gerekir; onay sonrası hibe başvurusu yapılabilir. Sosyal medya reklam yönetimi desteği %60 oranında ve en fazla 10.000 TL ile sınırlıdır. Yurtdışındaki bireysel etkinliklerde "coffee-break" hizmetine yönelik destek kaldırılmıştır.
Yeni Genelge
12.11.2025 tarihli Resmî Gazete ile yürürlüğe giren Sağlık Bakanlığı yönetmeliğine göre: sağlık hizmetlerinde tanıtım ve bilgilendirme ile reklamın sınırı ayrılır; örtülü veya açık reklam yasaktır, izin verilen çerçevede bilgilendirme yapılabilir. Hasta ve yakınlarının memnuniyet ifadeleri üzerinden reklam niteliğinde paylaşım yapılamaz; doğrudan veya dolaylı hasta yönlendirmesi, ücret ve kampanya duyurusu genel olarak yasaktır (uluslararası sağlık turizmine ilişkin istisnalar yönetmelikte düzenlenir).
Görsel içeriklerde hasta rızası, önce-sonra görsellerin aynı koşullarda sunulması ve cerrahi işlemlerde zorunlu uyarı metni gibi kurallar getirilir. Uluslararası sağlık turizmi için yurt dışına yönelik ayrı mecra, yetki belgesinin yayınlanması ve HealthTürkiye logosunun kullanılması gibi yükümlülükler öngörülür. Denetim, il komisyonu ve idari yaptırımlar düzenlenir; önceki yönetmelik yürürlükten kalkar.
Ön onay ve destek tavanları işletmelere ek süreç yükü getirirken, yeni yönetmelik tanıtım içeriğini baştan sona disipline eder. Dijital ve yurt dışı pazarlama ile görsel arşivlerin kurallara uygun hale getirilmesi, kısa vadede maliyet yaratabilir; uzun vadede şeffaflık ve hasta güveni açısından yapılandırıcıdır.
Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği
Sağlık Bakanlığınca hazırlanan Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği, insan sağlığına yönelik geleneksel ve tamamlayıcı tıp yöntemlerinin hangi çerçevede uygulanacağını, bu yöntemleri uygulayacak kişilerin eğitim ve yetkilendirilmesini ile uygulama yapılacak sağlık kuruluşlarındaki usul ve esasları düzenler. Yönetmelik, ilgili kamu ve özel sağlık kuruluşları ile bu kuruluşlarda görev alan kişileri kapsar.
Bilim Komisyonu: Uygulama alanları, endikasyon ve yan etkiler, ünite ve uygulama merkezi standartları ile başvuruların bilimsel ve teknik değerlendirmesi için Bakanlık bünyesinde 11 üyeli Bilim Komisyonu öngörülür; komisyon yılda en az iki kez toplanır ve Bakanlığa görüş bildirir.
Uygulama esasları: Uygulamalar yönetmelikte ve eklerde sınırlanan alanlarla sınırlıdır; yönetmelik dışı yöntemler için yalnızca uygulama merkezlerinde klinik araştırma yönetmeliği çerçevesinde araştırma yapılabilir. Uygulamalar standart tedavinin yerine geçecek veya sürdürülen tedaviyi aksatacak şekilde yapılamaz; bu husus hastaya açıklanır ve onaylı rıza formunda yer alır. Uygulamalar, Bakanlıkça yetkilendirilmiş ünite ve uygulama merkezlerinde, ilgili alanda uygulama sertifikası bulunan tabip ve (diş hekimliği alanında) diş tabibi tarafından yürütülür; diğer sağlık meslek mensupları sertifikalı hekim gözetiminde yardımcı olabilir.
Kuruluş ve işletme: Merkez ve ünite açılışları Bakanlığa başvuru, Bilim Komisyonu görüşü ve Bakanlık izni ile yapılır; ruhsata işlenir. Konaklama tesislerinde, akut tedavisi tamamlanmış kişilere yönelik ve Bakanlıkça uygun görülen sınırlı uygulamalar için ayrıca düzenleme vardır. Hasta dosyası, istenmeyen etkilerin bildirimi, bilgilendirme ve rıza formları zorunludur. Kamu kuruluşlarında ücret tarifesi Bakanlıkça belirlenir.
Tanıtım, eğitim, fiziki şartlar ve denetim: Ünite ve merkezler Bakanlığın tanıtım ve bilgilendirme mevzuatına uyar; tıbbi ürün tanıtımları ilgili mevzuata tabidir. Sertifikalı eğitimler, Sağlık Bakanlığı Sertifikalı Eğitim Yönetmeliği kapsamında yetkili merkezlerce verilir. Asgari fiziki birimler, tıbbi cihaz ve ilaç bulundurma yükümlülükleri eklerde düzenlenir. Ünite ve merkezler il sağlık müdürlüğünce yılda en az bir kez denetlenir. İhlallerde ekteki idari müeyyideler ve gerektiğinde kuruluşun tabi olduğu diğer yaptırımlar uygulanır.
Son hükümler: Önceki Akupunktur Tedavisi yönetmeliği yürürlükten kalkmıştır; akupunktur için yetkili kuruluşların 1/1/2016 tarihine kadar bu yönetmeliğe uyum sağlaması öngörülmüştür (uyum sağlamayanların yetkisi geçersiz sayılır). Yönetmelik yayımlandığı tarihte yürürlüğe girmiştir.
Bu yönetmelik, geleneksel ve tamamlayıcı tıbbı tek çatı altında bilim komisyonu denetimi, sertifika ve ünite/merkez izni ile sınırlayarak hasta güvenliği ve standart tıbbi tedavi ile uyum arar. Sağlık turizmi veya tamamlayıcı hizmet sunan işletmeler için uygulama listesi, ruhsat ve personel sertifikası uyumu kritik hale gelir; tanıtım faaliyetleri de güncel Sağlık Bakanlığı bilgilendirme mevzuatı ile birlikte değerlendirilmelidir.
Uluslararası Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Hakkında Yönetmelik
13/7/2017 tarihli ve 30123 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik, 26/4/2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yeni metinle yürürlükten kaldırılmıştır. Aşağıda, iki metinde yer alan düzenlemelere dayalı karşılaştırma özetlenmiştir.
Eski Genelge
13.07.2017 tarihli yönetmelik; amaç olarak uluslararası sağlık turizmi ve turistin sağlığı kapsamında asgari hizmet standartları, sağlık kuruluşları ile aracı kuruluşların yetkilendirilmesi ve denetimi düzenlenirdi. Kapsam dışı haller (savaş/afet, TİKA, sosyal güvenlik anlaşmaları, öğrenci ve yakınları, koruma statüleri, Türk soylu, adli acil vb.) ayrıntılı sayılıyordu.
Aracı kuruluş tanımı, 1618 sayılı Kanun uyarınca işletme belgeli A grubu seyahat acentası ile sınırlıydı. Yetki belgesi başvurusu il sağlık müdürlüğüne yapılıyor; eksiklik bildirimi yedi iş günü içinde; uygun görülen başvurular on beş iş günü içinde Bakanlığa gönderiliyor; yetki belgesi Bakanlıkça düzenleniyordu (tesis için EK-4/A, aracı için EK-4/B).
SATURK (Sağlık Turizmi Koordinasyon Kurulu) tanımlıydı; uluslararası sağlık turizmi hizmet bedeli SATURK’un görüşü alınarak Bakanlıkça belirlenirdi. Uluslararası sağlık turizmi biriminde tabip/uzman tabip sorumlu, Türkiye'de en az beş yıl meslek icrası (ikisi kamu veya özel), yabancı dil şartları (ÖSYM/YÖK puanı, B2 veya mütercimlik diploması vb.) ve en az iki yabancı dil bilen personel (birinin İngilizce olması zorunlu) öngörülüyordu.
Turistin sağlığında acil hizmetler ücretliydi; yurtdışında yaşayan ve sosyal güvencesi olmayan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına 112 acil ücretsizdi. Tanıtımda yetkisiz olana tanıtım yasaktı; Türkiye içinde talep oluşturacak şekilde ve Türkçe tanıtım yapılamazdı. Yürürlük öncesi faaliyet yürütenlerin bir yıl içinde yetki belgesi alması istenirdi.
Yeni Genelge
26.04.2025 tarihli yönetmelik; amaç metnine açıkça aracılık hizmetleri de eklenmiştir. Kapsam dışı örnekler güncellenmiştir (örneğin olağanüstü halde Cumhurbaşkanı kararı; öğrenci/yakın için ikamet izni dilimi; koruma statüleri için sadeleştirilmiş ifadeler). Tanımlara EKİP, Portal, HealthTürkiye, TÜSKA, USHAŞ, sertifika eklenmiş; aracı kuruluş, yetki belgeli tüzel kişilerce işletilen ve danışmanlık, sağlık tesisi organizasyonu, konaklama, ulaşım ve transfer faaliyetlerini yürüten kuruluş olarak tanımlanır.
Yetki belgesi: Sağlık tesisi için Bakanlık, aracı kuruluş için USHAŞ düzenler. Tesis başvurusu EKİP üzerinden yapılır; eksiklik bildirimi on beş iş günü, tamamlama için otuz iş günü; aracı başvurusu doğrudan USHAŞ'a yapılır ve aynı süre usulü uygulanır. Yetki belgesi devredilemez; ikinci aracı kuruluş/şube için ayrı yetki zorunludur. USHAŞ, performans kriterleri (EK-2) ile yılda en az bir değerlendirme yapar; kısmen yeterli/yetersizlikte askı ve ikinci kontrolde iptal süreçleri tanımlanır.
Hizmet standartlarında: hastane, tıp merkezi, laboratuvar ve diyaliz için TÜSKA akreditasyonu; diğer tesislerde Bakanlık sertifikası zorunludur; ameliyathane ortamındaki cerrahi/girişimsel işlemler için komplikasyon sigortası zorunludur. Uzaktan sağlık hizmeti ilgili yönetmelikle verilebilir ve Portal'da ilan edilir. Konaklama/ulaşım/transfer, aracı kuruluşça 1618 kapsamında yetkili seyahat acentası ile veya aracının kendisi yetkili acenta ise bizzat yürütülür; 7/24 en az iki dilde çağrı altyapısı veya çağrı merkezi sözleşmesi istenir. Fiyat, doğrudan Bakanlıkça belirlenir (SATURK görüşü metinde yoktur).
Birimde en az bir personelin yabancı dilinin belgelenmesi, personelin EKİP ile bildirilmesi ve hastaya sorumlu personel atanarak Portal'a kayıt zorunludur. Kayıt, arşiv ve Portal üyeliği ile veri yükümlülükleri genişletilmiştir. Turistin sağlığında, ani hastalık/acil sonrası devam niteliğindeki hizmetler yetki belgesi olmayan tesiste sunulamaz. Tanıtım ve bilgilendirme için 29/7/2023 tarihli Tanıtım ve Bilgilendirme Yönetmeliğine atıf yapılır; yabancı dil seçenekli internet sitesi zorunludur; unvan/yetki belgesi uyumu ve akreditasyon veya sertifikanın sitede yayınlanması istenir.
Denetim; 32372 sayılı Özel Sağlık Tesislerinin Denetimi Yönetmeliğine uygun olarak EK-4 ve EK-5 formlarıyla düzenlenir; faaliyeti durdurulan/askı/iptal olunanlar Ticaret ve Kültür-Turizm bakanlıklarına bildirilir. Geçişte: daha önce yetki alanların altı ay içinde uyumu; komplikasyon sigortası için 31/12/2025; m.6 (b) sertifika/akreditasyon için 31/12/2026 tarihleri öngörülmüştür.
Yeni metin, aracılık faaliyetini tanım ve yetki süreçlerinde merkeze alır; USHAŞ ve EKİP/Portal ile başvuru, kayıt ve performans yönetimini dijital ve izlenebilir hale getirir. Aracı kuruluş artık yalnızca "A grubu acenta" ile özdeş değildir; ancak konaklama ve ulaşımda 1618 çerçevesi korunur. Tesis tarafında TÜSKA akreditasyonu / Bakanlık sertifikası ve komplikasyon sigortası gibi kalite ve risk yönetimi şartları güçlenir; fiyatlandırmada SATURK aşaması kalkmıştır. Mevcut yetkili kuruluşlar için uyum süresi bir yıldan altı aya indirilmiş olup, sigorta ve sertifika için ek tarihler tanındığından operasyon ve hukuk birimlerinin takvimi kritiktir.
Konaklamalı Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Merkezleri Hakkında Yönetmelik
Bu yönetmelik; yataklı tedavi dışında, ayaktan sağlık hizmetleri çerçevesinde sunulan konaklamalı fizik tedavi ve rehabilitasyon ile termal, engelli bakımı ve yaşlı bakımı hizmetlerinin bir arada verilebildiği merkezlerin açılması, fiziki şartları, asgari personel standartları, izin ve ruhsatlandırma, belgelendirme, faaliyet ve denetim usullerini düzenler. Kapsam; Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, üniversiteler, belediyeler, gerçek ve özel hukuk tüzel kişileri kapsar.
Konaklama ve yapı: Konaklama tesisi, Kültür ve Turizm Bakanlığından turizm işletmesi belgeli, asgari dört yıldız ve en az 25 yatak kapasiteli tesistir. Konaklama veya engelli/yaşlı bakım biriminde en az 25 yatak şartı vardır; bazı bölümler mevzuata uygun şekilde ortak kullanıma açılabilir. Konaklama ile fizik tedavi merkezi aynı binada veya (başka merkeze bağlı olmamak kaydıyla) aynı yerleşkede olabilir; kontrollü geçiş esastır, yerleşke dışına taşınma yeni ruhsat gerektirir. Engelli erişimine uygun asansör ve düzenlemeler zorunludur.
Hizmet ve personel: Hizmet, akut tedavisi tamamlanmış, konaklayan ve tedavisi hekimce planlanmış veya merkez hekimlerince planlanacak kişilere ruhsatlandırma sonrası verilir; FTR kapasitesi ruhsata uygun kullanılır. Otel bünyesinde değilse, ilgili tebliğdeki şartlara uygun acil sağlık birimi kurulur. Yatarak veya ileri teşhis-tedavi ihtiyacında hastanın sevk edileceği en az bir sağlık tesisiyle sözleşme zorunludur. Asgari personel EK-1'dedir; mevcut ruhsatlı tesisle iş birliğinde EK-1 altına düşülmemek kaydıyla kadro kullanılabilir. Laboratuvar ve görüntüleme, öncelikle aynı ildeki kuruluşlardan hizmet alımı ile karşılanabilir.
Engelli, yaşlı ve termal: Engelli ve yaşlı bakım merkezleri kendi mevzuatındaki personel ve donanım şartlarını sağlar; FTR hizmetleri yönetmeliğin 8, 9 ve 10. maddelerine uygun yürütülür. Termal merkezler, Kaplıcalar Yönetmeliği'ne uygun olarak konaklama veya engelli/yaşlı bakım bünyesinde açılabilir; FTR yine aynı maddelere göre yürütülür.
Uluslararası sağlık turizmi ve yetki: Merkezi oluşturan konaklama ve her bir birim, ilgili mevzuatta öngörülen şartları taşımak kaydıyla uluslararası sağlık turizmi yetki belgesi alarak faaliyet gösterebilir. Başvuru EK-2 belgeleriyle Genel Müdürlüğe yapılır; uygun görülenlere EK-3 yetki belgesi düzenlenir. Belge tarihinden itibaren altı ay içinde faaliyete başlanmazsa iptal edilir; konaklama veya merkezlerden birinde sahiplik değişikliği yetki belgesinin iptali ve yeniden başvuruyu gerektirir.
Denetim: Sağlık hizmetleri Bakanlıkça yılda en az bir kez denetlenir; konaklama ile engelli ve yaşlı bakım denetimleri ilgili mevzuata göre yürütülür. İhlallerde ilgili idari ve cezai müeyyideler uygulanır; birden fazla birimde faaliyet durdurma, yalnızca ilgili merkezi veya tek merkezde tüm yapıyı kapsayacak şekilde düzenlenir.
Yönetmelik, turizm konaklaması ile fizik tedavi, termal ve bakım hizmetlerini tek çatı altında birleştiren işletmeler için net fiziki, kapasite ve koordinasyon kuralları getirir. 25 yatak ve dört yıldız eşiği ile kontrollü geçiş ve sevk sözleşmesi, hasta güvenliği ve süreklilik bakımından önemlidir. Uluslararası sağlık turizmi yetkisi, bu modeli yurt dışı hasta segmentiyle büyütmek isteyen yatırımcılar için ek uyum yükü doğurur; altı aylık faaliyete geçiş ve sahiplik değişiminde yeniden yetki süreçleri operasyon ve hukuk tarafından yakından izlenmelidir.
