Mevzuat ve Resmî Gazete
Kararları
Hizmet İhracatının Tanımlanması, Sınıflandırılması ve Desteklenmesi / Hizmet Sektörlerinin Desteklenmesi
5448 sayılı "Hizmet İhracatının Tanımlanması, Sınıflandırılması ve Desteklenmesi Hakkında Karar" ile yürürlükte olan düzenleme, 10962 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlükten kaldırılmıştır. Yeni metnin adı "Hizmet İhracatının Tanımlanması, Sınıflandırılması ve Hizmet Sektörlerinin Desteklenmesi Hakkında Karar"dır. Aynı Kararın 49 uncu maddesi uyarınca ayrıca 5447, 5449, 2564 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları ile 2014/10 sayılı Teknik Müşavirlik devlet yardımları kararı da yürürlükten kaldırılmış; destek çerçevesi tek metinde toplanmıştır.
5448 Sayılı Karar
Amaç ve kapsam: Döviz kazandırıcı hizmetler ile hizmet ihracatının hukuki çerçevesi; DFİF’ten kurumsal kapasite ve pazar erişimi giderlerinin karşılanması (m.1). Kapsamda tanım ve sınıflamanın yanı sıra eğitim, fuarcılık, gayrimenkul, kültürel ve yaratıcı endüstriler, lojistik, sağlık turizmi, spor turizmi, yönetim danışmanlığı, yeşil hizmetler ve diğer sektör destekleri ayrı bölümlerde düzenlenirdi (m.2).
Hizmet ihracatı yöntemleri: Dört başlıkta ayrı maddelerle düzenlenirdi: sınır ötesi (m.4), yurt içi hizmet ihracatı (m.5), yurt dışında ticari varlık (m.6), gerçek kişiler (m.7).
Sektörel yapı: İkinci kısımda her sektör için tanımlar ve destek unsurları (ör. eğitim m.15–34, fuarcılık m.35–46, gayrimenkul m.48–58, kültür m.59–74, lojistik m.75–85, sağlık ve spor turizmi m.86–105, yönetim danışmanlığı m.106–117, yeşil hizmetler m.118–128, diğer sektörler m.130–138) ayrıntılı oran ve tavanlarla yer alırdı.
Ortak hükümler: Ödeme TCMB’ye bildirimle (m.10); destek limitlerinin her yıl başında (ortalama TÜFE + ortalama Yİ-ÜFE) / 2 oranında güncellenmesi (m.10/4); belirli desteklerde hedef ülkede faaliyet için 10 baz puana kadar ilave (m.14); çifte destek yasağı ve müeyyideler (m.12 vb.).
Sağlık / spor turizmi (örnek): İhracatçı birliğinin portal, çağrı merkezi, pazar istihbaratı ve giriş kolaylaştırma istihdamı gibi kalemleri %100 oranında ve yıllık en fazla 9.600.000 TL ile sınırlı desteklenirdi (m.104).
Yürürlükten kalkırılan: Mülga PKKK’nın 2015/8 sayılı Kararı ile 2641 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (m.140). Karar 142 madde ve Ek-1 (genişletilmiş ödemeler dengesi hizmet sınıflaması) ile son bulurdu.
10962 Sayılı Karar
Amaç ve kapsam: Hizmet ihracatının tanımı, sınıflandırılması ve gerçekleşme yöntemleri; şirket ve kuruluşların ihracata hazırlanması, rekabet, sürdürülebilirlik ve markalaşma ile DFİF kapsamında programların yürütülmesi (m.1). Kapsam (m.2): Hizmet Sektörleri Atılım Programı (bilişim, danışmanlık, dijital aracılık, eğitim, finansal teknolojiler, fuarcılık ve kongre turizmi, kültürel ve kreatif endüstriler, lojistik, sağlık ve spor turizmi, teknik müşavirlik / uygunluk değerlendirme, müteahhitlik işbirliği); Markalaşma Programı (TURQUALITY / E-TURQUALITY ile ilişkili sektör listesi); Sürdürülebilirlik Programı; Yurt Dışı Lojistik Dağıtım Ağları Programı; Türkiye İhracatçılar Meclisi ve ihracatçı birliklerine yönelik destekler.
Hizmet ihracatının gerçekleşmesi: Üç şekil: sınır ötesi sunum, yurt içinde sağlanıp yurt içinde faydalanılan yurt dışına yönelik sunum, gerçek kişi ile yurt dışında sunum (m.5). Tanım m.4’te "EK-1" hizmetleriyle sınırlıdır; istatistik ve vergi mevzuatı saklıdır (m.4/2).
Atılım Programı: Ortak destek kalemleri tek bölümde (acente, belgelendirme, birim, heyet, HİSER projesi, reklam-tanıtım-pazarlama, tescil-koruma, yurt dışı/içi etkinlik ve organizasyon vb.) toplanmıştır (m.6–15). Sektöre özel tavanlar m.16–32 (ör. bilişimde dijital ürün tanıtım, platform komisyonu, UTPO; sağlık turizminde komplikasyon sigortası, uluslararası sağlık turisti ulaşım, yabancı dil eğitimi vb.).
Markalaşma ve diğer programlar: Markalaşma Programı m.33; sürdürülebilirlik projesi m.34; YLDA m.35–37; programların yürütülmesi ve sektör tanıtımı m.38–41.
Üst limit güncelleme ve hedef ülke: Yıllık üst limitler, 213 sayılı VUK mükerrer 298/B yeniden değerleme oranında güncellenir (m.43). Belirli desteklerde hedef ülke uygulamasında oran en fazla 20 puan artırılabilir (m.44).
Sağlık turizmi birliği: İhracatçı birliğinin portal, pazar istihbaratı ve giriş kolaylaştırma istihdamı giderleri yıllık en fazla 30.000.000 TL (m.41).
Yürürlük: Karar 1/1/2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer (m.50). Geçiş ve mahsup geçici maddelerde düzenlenir (Geçici m.1–3).
Yeni metin, dağınık kararları tek çatıda birleştirerek uygulama ve izleme açısından sadeleşme hedefler. Program (Atılım, Markalaşma, Sürdürülebilirlik, YLDA) ayrımı, özellikle marka ve lojistik ağ yatırımlarında başvuru mantığını yeniden çizer; Markalaşma ile Atılım arasındaki hariç tutulan destek unsurları ve süre mahsupları (m.33) operasyonel dikkat gerektirir.
Atılım Programı kapsamında Hizmet Sektörü Rekabet Gücünün Artırılması Projesi üst sınırının (m.10) önceki karardaki sektörel HİSER tavanlarına göre belirgin şekilde yükseltilmesi, kümelenme ve tanıtım/danışmanlık ağırlıklı projeler için daha geniş bütçe imkânı doğurur. Üst limit güncellemesinin VUK mükerrer 298/B’ye bağlanması (m.43), yıllık tavanların eski metindeki (TÜFE+Yİ-ÜFE)/2 formülünden farklı güncellenmesi sonucunu doğurur. Hedef ülke ilavesinin 20 puana çıkarılması (m.44; eski m.14’te 10 baz puan) pazar seçimini teşvik eder. Sağlık turizmi ihracatçı birliği desteğinde (eski m.104 ile yeni m.41) yıllık üst tavanın 9.600.000 TL’den 30.000.000 TL’ye çıkarılması, aynı kalemlerin desteklenmesi çerçevesinde önemli ölçek farkı yaratır; uygulama ayrıntıları Bakanlık genelge ve kılavuzlarına bağlıdır.